Urządzanie tarasu i patio przy domu jednorodzinnym

Lokalizacja i orientacja tarasu

Idealne usytuowanie tarasu to strona południowa lub południowo-zachodnia — zapewnia nasłonecznienie przez większą część dnia i chroni przed chłodnymi wiatrami wschodnimi. Jednak nie zawsze układ działki pozwala na takie rozwiązanie. Tarasy skierowane na wschód są przyjemne rano, zachodnie — wieczorami. Na tarasach z ekspozycją północną warto zaplanować zabudowę lub żywopłot chroniący od zimna.

Ważne jest też odległe otoczenie: sąsiedni budynek, ulica czy hałaśliwa droga mogą wymagać dodatkowych osłon akustycznych w postaci donic z wysoką roślinnością lub drewnianych ścianek.

Nawierzchnie — trwałość, estetyka i łatwość pielęgnacji

Wybór nawierzchni tarasu należy do jednych z ważniejszych decyzji — raz ułożona wymaga dużego nakładu pracy przy ewentualnej wymianie. Najczęściej stosowane materiały w Polsce:

Kostka brukowa betonowa

Najszerszy wybór kolorów, formatów i faktur. Trwała, łatwa w naprawie (można wymienić pojedyncze elementy), relatywnie niedrogą. Wadą bywa mniej elegancki wygląd w porównaniu do kamienia naturalnego lub desek. Dostępna w formach imitujących kamień.

Kamień naturalny (granit, porfir, piaskowiec)

Granit i porfir są niemal bezobsługowe — odporne na ścieranie, wilgoć i mróz. Piaskowiec wymaga impregnacji, bo chłonie wodę i może plamić. Kamień naturalny kosztuje więcej niż beton, ale zachowuje estetykę przez dekady bez oznak starzenia się.

Drewno i kompozyt drewnopodobny

Deski tarasowe z drewna egzotycznego (bangkirai, teak, ipe) lub krajowego (modrzew, akacja) tworzą ciepłą, naturalną atmosferę. Wymagają jednak regularnej pielęgnacji — mycia i odnawiania powłoki ochronnej. Alternatywą są deski kompozytowe (WPC) z mieszanki drewna i polietylenu — są trwalsze, nie wymagają impregnacji, lecz w upalne lato mogą się nagrzewać bardziej niż drewno.

Płyty tarasowe wielkoformatowe

Gresowe lub betonowe płyty o dużych formatach (60x60 cm, 80x80 cm) są modne w nowoczesnych aranżacjach. Wymagają równego podłoża i precyzyjnego ułożenia. Płyty gresowe imitujące drewno lub kamień to kompromis między estetyką a trwałością.

Osłony i zacienianie tarasu

W polskim klimacie parasole ogrodowe sprawdzają się dobrze przez kilka miesięcy w roku, jednak nie chronią przed wiatrem. Bardziej trwałym rozwiązaniem są pergole z żaglami cieniującymi, zadaszenia aluminiowe z regulowanymi lamelami (tzw. pergole bioklimatyczne) lub klasyczne wiaty drewniane obficie obsadzone pnączami.

Popularne pnącza na pergole w Polsce:

• Wisteria (glicynia) — imponujące kwiaty, lecz wymaga mocnej konstrukcji, bo jest ciężka
• Rdestówka (Fallopia aubertii) — szybko rośnie i gęsto zakrywa konstrukcję, ale bywa inwazywna
• Powojnik (Clematis) — delikatniejsze pnącze, duży wybór odmian kwitnących w różnych porach roku
• Chmiel ozdobny (Humulus lupulus 'Aureus') — złociste liście, efektowne szyszki jesienią, odporna bylina

Meble ogrodowe — materiały i trwałość w polskim klimacie

Meble na taras muszą wytrzymać temperatury od -20°C zimą do +35°C latem, intensywne promieniowanie UV, opady deszczu i śniegu. Pod tym kątem wyróżnia się kilka grup materiałów:

• Aluminium — lekkie, antykorozyjne, nie wymaga impregnacji. Dostępne w wielu kolorach. Przy tańszych produktach może dochodzić do przebarwień po kilku sezonach.
• Tworzywo sztuczne (polirattan, polipropylen) — odporne na warunki atmosferyczne, łatwe w czyszczeniu. Jakość bardzo różna w zależności od producenta i grubości materiału.
• Drewno akacjowe lub tekowe — naturalna estetyka, wysoka odporność, lecz wymaga impregnacji raz na sezon lub dwa.
• Stal nierdzewna — trwała, elegancka, ciężka — lepiej sprawdza się w stałych konstrukcjach niż w meblach przenośnych.

Rośliny w donicach — zieleń bez ogrodu

Donica z rośliną na tarasie to nie tylko dekoracja — tworzy barierę wizualną, zapewnia cień i dodaje prywatności. Dla tarasu sprawdzają się rośliny, które tolerują suszę (donica schnący szybciej niż grunt) i intensywne nasłonecznienie:

• Agapanty i trytomy w dużych donicach jako akcenty pionowe
• Lawendy i werbeny jako niskie obwódki
• Trawy ozdobne (miskant w donicy) jako efekt naturalności
• Buxus i tuje formowane jako stałe elementy kompozycji

Zimą rośliny w donicach są bardziej narażone na mróz niż te w gruncie — korzenie nie są izolowane przez warstwę ziemi. W chłodniejszych rejonach Polski dużą drzewnicę z roślinami wrażliwymi (cytrusy, oleandry) warto wnosić do jasnego, chłodnego pomieszczenia po pierwszych przymrozkach.

Oświetlenie tarasu

Dobrze zaplanowane oświetlenie wydłuża korzystanie z tarasu do późnych godzin wieczornych. Podstawą jest zasilanie elektryczne — warto zaplanować kilka gniazdek zewnętrznych już na etapie budowy. Oprawy słupkowe wzdłuż chodnika, LED-y pod okapem pergoli i reflektory podkreślające roślinność tworzą wielostrefowe oświetlenie. Solarne lampki ogrodowe są praktycznym uzupełnieniem, choć ich jasność jest ograniczona.